Intervistë me Josef Martinsen, autor i dy librave për luftën në Kosovë

Josef Martinsen u lind në Stavanger në vitin 1940. U arsimua në shkolla ushtarake (major), në ekonomi dhe logjistikë. Ai ka përvojë të gjatë ushtarake duke shërbyer në OKB, si dhe këshilltarë në firma private. Në periudhën kohore 1989-1998 kishte pozitë udhëheqëse në Bankën Qendrore Norvegjeze. Që nga viti 1998 ai punoi si këshilltarë i pavarur. Në vitin 1999-2000 ishte koordinator i një projekti të UNHCR-së në Kosovë , në bashkëpunim me organizatën Ndihma e Kishës Norvegjeze.Josef Martinsen udhëhoqi projektin e spastrimit të puseve në Kosovë në vitin 1999. Ky projekt u financua nga Kisha Norvegjeze. Ky libër është një rezultat i punës së tij të rëndësishme për ata që kanë përjetuar tmerret e luftës në Kosovë në 1998 dhe 1999. Ky libër do t’i paraqesë lexuesit një pamje të zhvillimit politik të Kosovës, para dhe pas luftës së NATO-s kundër Millosheviqit

Lufta në Kosovë filloi më 1 janar 1998. Kjo është data e re për këtë çështje historike, që vendoset për herë të parë dhe këtë e bën një ushtarak norvegjez, i cili sot për sot, është faktmbledhësi më i madh, në mos edhe i vetmi, i tagrit më të madh të luftës në Kosovë. Tragjikes njerëzore. Nëpërmjet librit të tij të dytë “Çka ngjau në Kosovë, 1998-1999”, Josef Martinsen dëshmon se në Kosovë kishte gjenocid, ndërsa shumë prova u fshehën ose u pengua grumbullimi i të tjerave nga UNMIK-u. Ai pranon se shqiptarët nga dikur viktima, me anë të propagandës serbe dhe të UNMIK-ut, ndikuan që perëndimi të fillojë t’i shohë serbët si viktima, dhe shqiptarët viktimizues. Skenari kryesor u realizua nga UNMIK-u nëpërmjet fshehjes së provave të gjenocidit të Serbisë ndaj shqiptarëve. Dhe për këtë askush nuk kërkoi llogari deri më sot. Por, është e çuditshme se pse shqiptarët nuk arritën ende të bëjnë një libër të vetin. Asnjë autor, asnjë intelektual dhe asnjë institut apo institucion nuk krijoi asnjë libër të dëshmive të dhunës së fundit serbe me përmasa biblike, ku përveç vrasjeve, Serbia për herë të parë ishte pothuajse gati të kryente dëbimin e plotë të shqiptarëve, pas dibimit të 1878-ës, gjatë Luftës së Parë Botërore, të viteve të 30-ta të shekullit 20-të dhe të viteve 1945-1965. Këtë pjesë të ndërgjegjes së kombit, po e përmbush norvegjezi Martinsen, jo për hir të miqësisë, por për shkak të relacioneve me të vërtetën, që i ka ndërtuar ai dhe kultura perëndimore.

 Ju, z. Martinsen, ndodheni në Kosovë, kësaj here për një mision të ri, vazhdim i misionit të dytë, për një libër të dytë për luftën në Kosovë. Çfarë ju shtyri t’i hyni këtij projekti për një libër, që i mungon shumë edhe vetë shqiptarëve, por edhe në aspektin e informimit të jashtëm, të botës, për atë çfarë ngjau në Kosovë gjatë luftës?

Martinsen: Çështja kryesore që më shtyri është se kur e botova librin e parë “Puset e vdekjes”, e pashë që fatkeqësisht është një indiferencë shumë e madhe për sa i përket çështjes së shqiptarëve këtu në Kosovë. Ndoshta edhe sepse kur e botova librin e parë, njerëzit e UNMIK-ut më thanë se nuk ka nevojë të botoni libër, sepse ne jemi përkujdesur për të gjitha informatat dhe çështja e dytë që më shtyri ishte se unë nuk hasa në asgjë që është shkruar për çështje të luftës këtu, sepse në librin tim të parë unë i kam zbuluar krimet e luftës dhe për këtë e kam informuar Zyrën e krimit në UNMIK, por asgjë nuk kanë bërë për këtë. Kjo ndoshta është arsyeja që më shtyri t’ia filloj përsëri, por dua ta pranoj se ideja vinte nga miku im Sali Maqedonci, sepse nuk e kam pasur ndërmend që ta shkruaj edhe librin e dytë, dhe gjithashtu më ka nxitur edhe familja me të cilën kam jetuar në Kosovë, një zonjë e kësaj familjeje – ajo më ka mbështet më tepër se tre vjet dhe burri i saj e ka organizuar vendosjen time këtu. Pa këtë mbështetje komplekse, as që do të isha këtu.

Pse ishte ajo indiferencë e UNMIK-ut, si e keni kuptuar ju pse ka ndodhur ajo ndaj krimeve në Kosovë, pastaj refuzimi ndaj iniciativës suaj…?

Martinsen: Në bazë të mendimit tim personal mund t’i bashkosh me një fjalë – stabilitet, sepse UNMIK-u nuk ka dashur që askush të merret me çështjet, të cilat, ndoshta, do t’i provokonin serbët dhe natyrisht që këto krime, që janë bërë gjatë luftës në Kosovë, do t’i provokonin serbët, nëse këto do të ndriçoheshin, sepse populli në Serbi do të duhej që ta dijë të vërteten se çka ka ndodhur këtu. Unë mendoj se kjo është arsyeja kryesore, sepse UNMIK-u donte ta kishte një stabilitet dhe për këtë arsye ata nuk donin që dikush të merrej më këto çështje që në mënyrë indirekte të sillte jostabilitet, natyrisht shqiptarët e Kosovës do ta paguanin këtë.

 Sikur nuk është në kulturën e Perëndimit që të fshihet e vërteta?

Martinsen: Po, e vërtetë. Por forcat kryesore në Kosovë në atë kohë nuk ishin perëndimore, por ishte UN-i, Kombet e Bashkuara,dhe ato përbëheshin gati prej 200 shteteve, 75 për qind ishin vende perëndimore, të tjerat jo. Kjo nuk ka të bëjë me çështjen e kulturës perëndimore, kjo është kulturë e Kombeve të Bashkuara.

Megjithatë nuk mund ta shmangim faktin se misioni i KFOR-it, i UNMIK-ut, i OSBE-së, gjithmonë udhëhiqeshin nga evropianët?

Martinsen: Unë pajtohem ishte udhëhequr nga perëndimoret, por fatmirësisht ata duhej që gjithmonë të konsultoheshin edhe me konsulentët joperëndimorë.

 Në historinë e shqiptarëve kjo nuk ka të bëjë me atë që ju pretendoni, se fajtori është UN-ji sesa që është vetë Perëndimi. Shqiptarët kanë paguar shumë nga vendimet që i ka marrë Perëndimi?

Martinsen: Çka ju thoni unë totalisht e mbështes. Megjithatë duhet t’i kemi disa gjëra që duhet t’i kemi parasysh: për shembull 100 vjet më pas, deri në vitin 1945, ishte një lloj loje mes fuqive të ndryshme, shqiptarët fatkeqësisht nuk arritën, sepse mundësia e tyre për ta krijuar një shtet erdhi shumë vonë, sepse në vitin 1912 dhe 13 serbët ishin në një gjendje më të mirë, më të fortë sesa ishin shqiptarët dhe në atë kohë për shembull Serbia ishte shtet e Shqipëria nuk ishte shtet.

Kjo ishte pasojë, sepse Kongresi i Berlinit, 1878, shqiptarët nuk i njohu si shqiptarë, nuk e njohu as Lidhjen e Prizrenit dhe as qeverinë e saj?

Martinsen: Ky problem ka vazhduar qe njëqind vjet edhe mund të merrni me mend, gjatë 50 vjetëve unë kurrë nuk kam dëgjuar për Kosovën dhe askush në Evropë nuk dinte për Kosovën. Parimisht në përgjithësi njerëzit nuk kanë ditur për këtë çështje komplekse që gjendet brenda Jugosllavisë, ne e kemi konsideruar Jugosllavinë si komb derisa regjimi komunist ishte këtu, në librat e gjeografisë dhe të historisë shkruanin për Jugosllavinë, por nuk është shkruar për kombet e tjera, ky disfavor i shqiptareve ka vazhduar edhe më tutje dhe të vetmit që kanë fituar kanë qenë serbët, sepse ata ishin të mençur me polikë dhe me biznesin shtetëror. Këto dy gjëra kanë qenë faktorë dominues. Përfitues numër dy kanë qenë kroatët dhe kjo nuk është pa arsye që edhe gjuhën e kanë quajtur serbo – kroatisht.

Por, megjithatë historia po dëshmon se problemet janë bartur, njëherë Kongresi i Berlinit, pastaj Konferenca e Londrës, më pas e Versajës dhe e Jaltës, dhe kjo politikë evropiane po reflektohet sot në Veri, thuaja e ndarë nga shteti?

Martinsen: Unë krejtësisht pajtohem me ju. Njohuria ime dhe gjërat, të cilat është dashur t’i mësoj gjatë këtyre dhjetë vjetëve më thonë se jam duke punuar për një rast të mirë, për një çështje të mirë, sepse në librin tim e marr shkurtimisht edhe çështjen historike dhe kjo tregon se shqiptarët fatkeqësisht gjithmonë kanë pasur shumë probleme dhe kanë pësuar shumë keq.

T’i kthehemi edhe një herë qasjes së dy librave tuaj. Për krimet serbe, që thatë, ju i keni parë, keni mbledhur prova, dëshmi, duke i evidentuar në librin e parë dhe tani në të riun. Qasja e UNMIK-ut që ju e përmendët më herët a ndikoi që gjykata e Hagës të mos dëshmonte se kishte gjenocid në Kosovë?

Martinsen: Kur e sjellim fjalën gjenocid para vetes, ekzistojnë disa standarde ndërkombëtare, çka konsiderojnë gjenocid dhe çka jo, dhe sipas këtyre standardeve ata kanë vendosur që ajo çka ka ndodhur në Kosovë nuk ka qenë gjenocid. Por, unë personalisht nuk pajtohem me atë vendim, sepse ka qenë sulm masiv kundër popullatës dhe ky sulm masiv ndaj popullatës është gjenocid, nuk ka rëndësi a janë 10 mijë a njëqind mijë veta, qëllimi dhe mënyra, e kjo ka të bëjë me këtë, ajo çka ka ndodhur këtu është gjenocid, sepse qëllimi i shtetit ishte që shqiptarët t’i largonte nga këtu, sipas pikëpamjes sime dhe prej asaj çka kam parë, unë do ta konsideroja këtë si gjenocid. Kjo do të paraqitet në librin tim, sepse ajo dhunë ishte e planifikuar dhe kjo është thënë gjithashtu në Hagë, sepse ky ka qenë veprim i planifikuar kundër tërë popullatës dhe kur bën veprime kundër tërë popullatës, ky është gjenocid. Unë mund të bëjë të ditur se çfarë ngjau prej 1 janarit 1998 deri me 20 qershor 1999 – me 20 qershor KFOR-i zbarkon në Kosovë, sepse para 20 qershorit vriteshin njerëzit.

Sa është numri total i të vrarëve dhe si ishte e organizuar lufta e Serbisë?

Martinsen: Diku rreth 10 mijë e 600, por përafërsisht i saktë. Për ta bërë krejt këtë punë ata e kanë pasur këtë organizim, ky është diagrami i strukturave ushtarake, militare dhe paramilitare (ndërsa, na tregon skicën e hartuar nga vet z. Martinsen, të të gjithë strukturës organizative ushtarake, policore, të mbrojtjes territoriale dhe asaj paramilitare, e cila përmbyllej me Milosheviqin), shtrirjes që ky e ka mbuluar tërë Kosovën dhe çdo komunë, këtu kanë qenë forcat: policia, milicë civilë dhe paramilitarë, ndërsa ushtria e vendosur kudo nëpër Kosovë. Ushtria bashkë me këto organizata civile i kanë detyruar njerëzit të dalin prej Kosovës. Sapo njerëzit kanë qenë të detyruar për të dalin në rrugë, ishin pikat kontrolluese të ushtarëve, të cilat i detyronin njerëzit të dalin nga Kosova dhe ky organizim i tyre rezultoi që gjatë nëntë muajve të arrinin që rreth 1 milion të popullatës t’i detyronin ta lëshonin vendin, ndërsa gjysmë milioni ishte shpërndarë nëpër male, kodra ose brenda vendit dhe kjo shihet se ka qenë shumë e planifikuar. Kjo është me rëndësi të jetë e argumentuar, e dokumentuar, në kontekst të saj kam tregime lidhur me këtë, të cilat janë pjesë e librit, kam bërë intervista me dëshmitarë, me anëtarë të familjeve të këtyre të vdekurve. / Vijon

pjesa e dytë

Në pjesën e parë të intervistës, të dashur lexues shqiptarë, majori dhe ekonomisti i njohur në Norvegji, ka rrëfyer në intervistë se ka argumente që Serbia kreu gjenocid, por UNMIK-u, arriti t’ia heqë këtë njollë Serbisë, duke fshehur gjurmët e krimeve masive dhe individuale ndaj shqiptarëve. Në pjesën e dytë, z. Martinsen do të ju rrëfejë, se si UNMIK-u, reduktoi numrin e vrasjeve nga Serbia, duke krijuar një listë me vetëm 1.300 raste shumë më pak se sa që z.Martinsen dëshmon në librin e tij, “Çka ngjau në Kosovë, 1998-1999”, por ajo që do të duhej të trondiste çdo shqiptarë, është se misioni evropian për drejtësi, ka vazhduar edhe më tej reduktimin e krimeve serbe, dhe nga 1.300, ka vendosur të merret me vetëm një mijë prej tyre, të cilat sigurisht do t’i reduktojë në disa dhjetëra! EULEX-i po vazhdon të tregohet edhe më i devotshëm se UNMIK-u, të fshehë edhe më krimet serbe. Të tregohet edhe me antishqiptarë!

Por, librat nuk lindin aq lehtë, krijimi i këtij libri faktografik, që pret botimin shqip, të cilin asnjë institucion politik apo shtetëror nuk ka treguar interesim ta ndihmojë as botimin shqip, përveç rekomandimeve me shkrim nga Instituti i Historisë dhe Arkivi i Kosovës, z. Josef Martinsen, i janë dashur gati katër vjet të plota. Përpjekje dramatike, vajtje ardhje të panumërta, Norvegji-Kosovë, kalimi nga një cep në cepin tjetër të Kosovës, për të gjetur adresat e të vrarëve, të mbijetuarve, të shpërndarë gjithandej pasluftës, përmbledhjen e të dhënave të munguara nëpër institucione, korrigjimin e pafundmë të tyre, refuzimin e organizatave shqiptare për t’i dhënë informacione, dhe më e vështira thyerja e hezitimit të njerëzve për të rrëfyer. Por, z. Martinsen ia doli, jo për të krijuar një vepër artistike, por një vepër reale, rrëqethëse të fatit njerëzor, të vrasjes së mbi 10 mijë shqiptarëve gjatë luftës në Kosovë, për të cilën luftë, ai thotë se ka filluar më 1 janar 1998, e shoqëruar me gjithë dramën dhe ankthin e përjetimit të vrasjeve nga më makabret, që ka përjetuar shekulli XX.

Por, për këtë libër që se mori askush përsipër botimin në shqip, ka vendosur, t’ia botojë, gazeta “Bota sot”.

 Sa ishte e vështirë ta bëni këtë punë, ta grumbulloni, ta planifikoni dhe ta sistemoni në një libër tërë këtë material, tërë atë dhembje?

Martinsen: Në një mënyrë ishte e tmerrshme, sepse anëtarët e familjeve ishin të traumatizuar dhe e kishin të vështirë të flisnin për këto raste dhe për veprimet e forcave serbe. Dhe unë kushdo kishte nevojë me ngadalë bisedoja, derisa qetësoheshin dëshmitarët për të bërë bisedë me të. Më është dashur me dhjetëra herë për të nxjerr informata sepse herën e parë nuk kanë dashur të flasin. Dua të them se ka pas organizata shqiptare, të cilat kanë pasur mjaft informata, por nuk kanë dashur që ato informata t’i ndajnë me mua dhe nuk e kuptoj pse nuk m’i kanë ofruar për këtë shkak ishte shumë e vështirë të marrë informata më duhej disa herë të vizitojë komuna të ndryshme dhe shpesh herë njerëzit nuk e kuptonin pse më duhen ato informata dhe kishte vështirësi në këtë drejtim dhe kjo m’i mori tre vjet e gjysmë.

Me një kosto të lartë?

Martinsen: Po natyrisht se më ka kushtuar mjaft, mirëpo kam arritur që ta kryejë këtë nismë, në saje edhe të familjes ku kam jetuar dhe të shumë njerëzve të mirë në Kosovës, të cilët më kanë ndihmuar për informata.

Po si ishte bashkëpunimi në nivelin zyrtar, dhe sa ishin të gatshëm t’ju ndihmonin ministritë apo komunat?

Martinsen: Ne mund të fillojmë me organizatat ndërkombëtare. Për shembull Kryqi i Kuq Ndërkombëtar më ka ndihmuar për listat e ndryshme lidhur me të pagjeturit dhe një organizatë e mjekësisë ligjore brenda UNMIK-ut, më kanë dhënë mjaft informata dhe ata kanë qenë korrekt në këtë drejtim, edhe qendra humanitare e Natasha Kandiqit, ata më kanë mbështet me informata lidhur me të gjitha viktimat që janë gjetur në Serbi dhe gjithashtu edhe Tribunali Ndërkombëtar i Hagës për ish Jugosllavi. Dhe unë i kam të gjitha informatat e tyre për viktimat, ato dëshmi që i kanë pasur ata. Pastaj vijnë komunat. Kur ata e kuptuan arsyen se pse dhe çka po kërkoja, ata më ofruan lista të ndryshme, të cilat mund t’i verifikoja me ato të miat. Sa i përket qeverisë nuk kam pas ndonjë mbështetje ata nuk më kanë ofruar ndonjë gjë.

 Edhe pse ju e keni filluar këtë projekt, që shihet se është para së gjithash në dobi të shqiptarëve?

Martinsen: Unë kam kërkuar informata nga ata. Ata më kanë drejtuar te një organizatë për të pagjeturit, mirëpo ata nuk më kanë ofruar ndonjë listë konkrete. Unë më shumë kisha informata sesa kishin ata, unë iu kam dhënë edhe këtë libër, (e tregon librin e tij në dorëshkrim), që të mund ta verifikojnë listën e tyre me këtë libër, por kurrfarë reagimi nuk kam marrë nga ata, ka qenë një rrugë e vështirë për ta kaluar, por ia kam arritur.

 E shohim që keni bërë një punë që vlen të ju përgëzojmë, pos si e bënit verifikimin?

Martinsen: Nuk mund të garantosh qind për qind për të gjithë emrat, a janë të saktë apo jo, sepse t’i duhet të mbështetësh në komunat të cilat t’i kanë dhënë listat, nëse ata i kanë të sakta atëherë janë të sakta, pastaj i krahason me ato të Kryqit të Kuq, të UNMIK-ut, por unë i kam bërë këto verifikime të paktën nga dy herë. Kur kam bërë tërë verifikimin së bashku, atëherë nëse ka qenë i përsëritur ndonjë emër, e kam hequr.

Këtu e kam edhe një informatë, të cilën dua t’ua tregoj, se nga 24 marsi deri me 20 qershor 1999 gati 1 milion shqiptarë janë depërtuar, nëse kjo nuk është gjenocid kur ta detyrosh tërë popullatën të largohet nga vendi, atëherë çka është ajo. Këtë informatë e kam vetëm unë dhe e kam përpiluar në bazë të të dhënave që kam arritur t’i grumbulloj. Mund t’i gjesh në arkivin e Hagës ose në ndonjë institucion tjetër me rëndësi, mirëpo nuk ka libër që përdorët nëpër shkolla apo në universitet apo diku tjetër, që i përmban saktë këto të dhëna.

 Ti kthehemi edhe njëherë çështjes që përmbledhin dy librat tuaja, veçanërisht ndoshta libri i dytë, pasi që është pasqyrë e gjithë asaj që ka ndodhur gjatë luftës, për dallim nga libri i parë që përfaqësonte vetëm një pjesë, vrasjet në puse, pra me atë qasje që ju e përmendet për UNMIK-un. A e pengonte UNMIK-un zbulimi nëpërmjet provave se gjithë struktura shtetërore dhe paramilitare, kishte kryer dhunë sistematike. Po ashtu në librin tuaj ju thoni se UNMIK-u, nxori një urdhëresë me të cilën ndalonte zhvarrosjen e trupave pa pranin e këtij misioni ose të pjesëtarëve të Tribunalit të Hagës, (ICTY-së). Kjo situatë megjithatë ka shpi në një situatë tjetër në të cilën serbët ia kanë dal para bashkësisë ndërkombëtare që ta kthejnë vetën në viktima të shqiptarëve, i ka hap terren propagandës serbe se nuk ishin shqiptarët viktima, por serbët viktima të shqiptareve, tezë kjo që u përvetësua nga një pjesë e madhe edhe e vendeve perëndimore?

Martinsen: Unë nuk mund të them asgjë për sa i përket serbëve, se çka bëjnë dhe çka mendojnë at,a dhe e vetmja çështje që mund të komentoj është se UNMIK-u i ka 1300 raste të krimit, të cilat i ka pasur në listë. Këto janë dosje, të cilat i ka marrë edhe EULEX-i prej UNMIK-ut. Merre me mend për dhjetë vjet janë mbështetur në ato informata dhe nuk kanë bërë asgjë. Kur EULEX-i i ka marrë këto atëherë i kanë shfletuar këto raste dhe i kanë reduktuar, 300 prej tyre vetëm i arkivuan përsëri. Ata kanë thënë se nuk ka ndonjë përmbajtje dhe secili i ka arkivuar prej tyre, ndërsa filluan prej tyre rreth njëmijë (1000) raste t’i shikojnë, ky është qëndrimi i UNMIK-ut, ndërsa rastet janë shumë më tepër sesa që i ka UNMIK-u.

Sa ju llogaritni që është dashur të hapen si raste të hetimeve, pasi që ndoshta nuk konsiderohet çdo viktimë si rast?

Martinsen: Pak a shumë të gjitha rastet janë në këtë libër, ata mund të fillojnë hetimet për këto raste. Unë sektorit të krimit në UNMIK ua kam dhënë të gjitha të dhënat, por nuk kanë reaguar, ata premtuan se do t’i shikojnë këto raste. Për mua qëndrimi i UNMIK-ut ka qenë dekurajues posaçërisht për familjet të cilat i kanë humbur të dashurit e tyre.

Sa mendoni se shqiptarët kanë marrë satisfaksionin e merituar pas asaj lufte që ka ndodhur në Kosovë?

Martinsen: Nuk e di çfarë satisfaksionioni mendoni, pas shumë vitesh duke udhëtuar nëpër vende të ndryshme të Kosovës duke intervistuar me qindra njerëz të vetmen gjë që e kam dëgjuar nga ata kanë qenë pakënaqësia e tyre që UNMIK-u nuk ka bërë asgjë dhe ky qëndrim i tyre është se edhe ndaj qeverisë që nuk ka bërë asgjë, gjithashtu qeveria nuk ka bërë asgjë për këto familje dhe kjo nuk është vetëm qeveria që udhëheq prej vitit 2000, faktikisht qeveria është në një mënyrë skllave e UNMIK-ut, fatkeqësisht, ata janë sikur marionetë.

 Përveç Rugovës?

Martinsen: Unë pajtohem Rugova është rast i posaçëm, ai dhe Albin Kurti janë përjashtim.

 Një person me karrierë ushtarake, politike, humanitare, ekonomike si e sheh Kosovën sot a të duket e përmbyllur çështja e Kosovës dhe cila është perspektiva e saj?

Martinsen: Mendimi im personal pas dhjetë vjetëve e më tepër se 50 për qind e popullatës është e pa punësuar në Kosovë. Kjo e përshkruan situatën dhjetë vjet pas çlirimit për dhjetë vjet nuk ka ndodhë shumë për njerëzit në përgjithësi, sepse ata nuk kanë punë. Ju keni arritur të bëni mjaft ndërtesa për qeverinë dhe disa rrugë të reja, por për njerëzit në përgjithësi, jo shumë

 Mos është edhe kjo qeveri produkt i misionit mbikëqyrës ndërkombëtar?

Martinsen: Po, definitivisht. Unë e kam shkruar në librin tim që struktura e qeverisë është e ndikuar nga struktura e klaneve, e familjeve dhe kam shkruar edhe për këtë dhe ashtu nuk ka shtet, qeveria nuk përfaqëson shtet, por rajonet e tyre ose familjet e tyre, kjo është përshtypja ime.

Ndoshta kjo bëhet nga perspektiva, që vërtetë Kosovës të mos i njihet statusi i plotë i pavarur?

Martinsen: Nëse qeveria nuk e ndërron qëndrimin ju mund të vazhdoni kështu me gjenerata.

 Nëse Qeveria është produkt ndërkombëtar, kjo mbikëqyrje ndërkombëtare prapë do të krijojë një nënprodukt të tillë?

Martinsen: Ashtu dhe natyrisht ashtu do të vazhdoj. Këta nuk kanë referenca ndaj demokracisë së vërtetë, disa elemente kanë referenca komuniste e disa të sistemit mesjetar, ata kanë dëgjuar për demokracinë po kurrë se ushtrojnë. Fund

Intervistoi: Idriz Morina/bota sot/